Met zelfgemaakte tatoeages, '- ja dat deed je gewoon zelf, met twee naalden en wat inkt -', een zonnebril, hemdje en getraind lijf vertelt de 62-jarige Rob den Ouden: 'Ben als ketelbinkie begonnen op een zogenaamde strafboot, een boot waarop zeelieden met een slechte conduitestaat nog mee konden terwijl ze bij andere werden geweigerd. Het was een tanker van Esso met bestemming Perzische Golf. Het andere ketelbinkie ging bij Antwerpen van boord. Toen stond ik er alleen voor. Kun je nagaan in die enorme hitte. Dat was flink afzien.'
Rob heeft in de Rotterdamse Afrikaanderwijk op de Oranje Nassauschool voor Rijn- en binnenvaart gezeten. Dat was een opleidingsinstituut voor matroos, 1e of 2e man.  'Je zat intern. Het was héél streng. Zo mochten we niet met meisjes praten en moest de gang opnieuw gedweild worden als ze een streep ontdekten.'
'Ze', Rob heeft er slechte herinneringen aan. Net als aan 'ze' van de tuchtschool waar hij daarna zat. Het heeft z'n karakter gevormd, dat wekt geen verbazing, het is een doorzetter.
Op z'n elfde ging zijn vader 'pleite'. Hij moest toen als oudste van vijf kinderen het huishouden mede bekostigen. Is gaan varen toen hij vijftien was. Rookt sinds z'n veertiende.
Rob is vorig jaar in Alkmaar Nederlands kampioen powerliften geworden in zijn leeftijdscategorie masterclass 3. 'Ik sta elke dag om vijf-zes uur op en ga wandelen met m'n hond. Ik ben nooit chagrijnig. Dat heb ik van mijn moeder. Zij leefde makkelijk. '

Zeezicht November. Buiten een sigaretje roken is gewoon heerlijk. Zeker op deze plek. De openheid, de weidsheid. Van Rijnhaven en Maas. Vanuit haar werkkamer bij de rechtbank kijkt Elizabeth Braam op binnenschepen en kranen. En dat bevalt prima, hoewel haar vorige kamer met uitzicht op Maas, Erasmusbrug en zo nu en dan een cruiseschip natuurlijk wel dynamischer was. Soms tot grote ergenis als de brug weer 's openstaat. 'Ik ken de tijden uit m'n hoofd anders sta je er wel twintig minuten!'  Elizabeth heeft vijftien jaar in Rotterdam gewoond en huist nu in Amsterdam. Maar met de Amsterdamse haven heeft ze totaal geen binding. 'Kom er nooit. Doordeweeks ga ik vanuit de Pijp direct de ring op.' Wel heeft haar zesjarig zoontje zijn verjaardag in het hoofdstedelijk Scheepvaartmuseum gevierd. 'Hier ging hij vaak naar Professor Plons en zo nu en dan met de Spido.' In haar jeugd in het Brabantse Oeffelt zag Braam bij hoog water vanuit de zitkamer schepen aan zich voorbij trekken. Net als nu dus. En zo is het leuk. Moet er niet aan denken dat haar zoon gaat varen. Maar ze kent ze wel, varenden, via haar moeder.  Drie zonen uit een gezin die kozen voor zeevaart, binnenvaart en marine. 'Ik denk dat hun moeder wel trots op ze is.

Schoolvoorbeeld   'Een baan van 9 tot 5 is niets voor mij. Ik ben rusteloos. Wilde bovendien iets van de wereld zien. De marine viel af vanwege de discipline.' Maar dat zal vast niet het enige zijn geweest, want discipline heeft Bionda van Roosendaal (24). Dat blijkt. Na een Open Dag bij Maritiem Instituut De Ruyter in Vlissingen ging ze voor de marof-opleiding op MBO-niveau; drie jaar studie en een jaar stage. 'Het is voor mij een ultieme combinatie, het nautische en technische. Er zijn niet zoveel rederijen waar je geïntegreerd kunt varen. Wel bij P&ONedlloyd, tegenwoordig Maersk. Tijdens mijn eerste stage werd ik gelijk in het diepe gegooid en kreeg ik direct de matrozen onder mijn hoede. De bemanning was vrij conservatief, niet zo leuk dus. Maar ben na een maand thuis weer direct gaan varen en dat was heel leuk. Het ligt er maar net aan wie je treft. Als meisje moet je wel van je kunnen afbijten, tegengas geven, hoe dan ook. De lat ligt hoog op onze schepen. Je moet je bewijzen. Maar als je iets niet kan, moet je het wel gewoon vragen.' Op aandringen van 'kantoor' is Bionda HBO gaan doen. 'Dat was puur theorie. Ik dacht meer praktijk te krijgen. Maar het sluit wel goed aan op MBO. Als stage heb ik 5 maanden op het kantoor gewerkt bij Blue Star Ship Management.’ Blue Star is verantwoordelijk voor het ship- en crewmanagement van schepen in de A.P. MØller Maersk vloot. Bovendien, niet onbelangrijk, geeft het HBO aan wal meer kans op een leuke baan. 'Als je hebt gevaren is dat sowieso voordelig. Je krijgt op jonge leeftijd veel verantwoordelijkheid.' En dat bevalt haar blijkbaar goed. Ze heeft zo'n drie jaar gevaren als MO4 (Maritiem Officier) op containerschepen. Ze voer in lijndienst de hele wereld rond, op de Kowloon, Nedlloyd Jakarta, Mercator, Heemskerk en Africa. En aangezien Bionda's vriend een MO2 is, is het kunnen plannen van afspraken belangrijk. 'We e-mailen of luisteren MF/HF. Je kan zo uren met elkaar praten zonder dat het iets kost. Je moet wel goed afspreken op welk kanaal je zit. Ook schrijf ik. Naar mijn ouders dan, een kaartje uit iedere haven.' Momenteel werkt Bionda op kantoor bij Blue Star en ze willen haar nog wel een paar maanden houden. Rustiger vaarwater dus. Ideaal voor haar biologische klok die ze voelt tikken. Alhoewel. ‘Aan wal zijn zoveel leuke dingen te doen. Best hectisch soms. Aan boord is het leven redelijk constant. Zonder wachtdienst heb je 's avonds tijd zat. Sommigen doen modelbouw. Ik ben begonnen met een studie Nederlands recht aan de Open Universiteit.'

Matthijs Koop (21) is bezig met zijn eerste reis als 2e stuurman. Beginpunt is Antwerpen. Van daaruit gaat hij met het multipurpose vessel UAL  (Universal African Lines) Africa, in beheer bij Flinter, met onderdelen voor de olie-industrie, via tussenstop Las Palmas om te bunkeren, naar Lobito, Luanda (Angola) en Malabo (Equatoriaal Guinne). Daarna laden in Europa of Amerika of misschien naar het droogdok voor de vijfjaarlijkse servicebeurt. Hoe dan ook, na drie maanden, net na de jaarwisseling dus, verwacht hij weer thuis te zijn. Matthijs: ‘Thuis geniet ik omdat je kan doen wat je wilt. Je bent vrij. Tijd genoeg voor klussen in huis of een hobby. Maar je moet niet te lang thuis blijven, dan raak je teveel gewend aan niets moeten doen. Aan boord is het mooi. Je komt overal en je bent in zekere mate vrij in je doen en laten.’ De ideale combinatie dus. En dat allemaal dankzij een dagje op de studiebeurs in Utrecht en een Open Dag bij het STC in Rotterdam. Nou ja, mischien toch ook wel ergens wat genen van een opa en overgrootopa van moederskant die beiden zeevarend waren. ‘De marofopleiding trok me wel. Veel praktijk. Je zag waar je het voor deed; een vak leren. Heel concreet. Tijdens de opleiding begon ik het pas echt leuk te vinden. Heb net een jaar stage achter de rug op de Flinterdijk, Flinterspirit en UAL Texas. Afgelopen juli heb ik m’n diploma gehaald en nu zit ik hier na anderhalve maand vrij te zijn geweest. Ik krijg hier meteen m’n vuurdoop omdat dit de “drukkere” schepen van de rederij zijn.’ Dat Matthijs gekozen heeft voor de de brug en niet de machinekamer heeft niets met gebrek aan interesse te maken. Integendeel. Matthijs:’ Ik vind het allebei super interessant maar ik moest toch een keuze maken. Alleen beneden trekt me minder. Ik heb meer met de buitenlucht, een beetje frisse lucht.’ En als dat de lucht is bij een kleinere haven is dat helemaal goed. ‘Kleinere havens vind ik het leukst.Vaak werken ze daar alleen overdag, heb je ’s avonds nog even tijd om de wal op te gaan.’ Plannen voor de toekomst zijn best concreet. ‘Ik wil een jaar varen. Heb nu een jaarcontract. Volgend jaar ga ik HBO marof doen. Gewoon voor mezelf omdat ik weet dat ik het kan en misschien komt het later nog van pas.’

Zeezicht, over zomaar mensen en hun band met de haven/scheepvaart, stond zo'n anderhalf jaar wekelijks op pagina 3 van Weekblad Schuttevaer: vakblad voor Rijn- en binnenvaart, kust- en zeevaart, visserij, scheepsbouw, offshore, recreatie- en chartervaart. Schoolvoorbeeld, over jongeren/stagiars die kiezen voor een varend beroep, stond een jaar eveneens wekelijks op dezelfde plek. Sinds begin 2007 maak ik een wekelijke serie over Contactpersonen, mensen die diensten verlenen aan de scheepvaart. Teksten en foto's zijn auteursrechtelijk beschermd. Regina Wieringa